Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΤΟ 1912

στις

Η κατάκτηση της Θεσσαλονίκης, από τον ελληνικό στρατό, τον Οκτώβριο του 1912, ήταν αποτέλεσμα ενός πολυετούς αγώνα των Ελλήνων, στην Μακεδονία.

Ο Μακεδονικός αγώνας του 1908 αλλά και οι Βαλκανικοί πόλεμοι συνέβαλαν στην κυριαρχία των Ελλήνων στα Μακεδονικά εδάφη. Επίσης η επανάσταση των Νεότουρκων τον Ιούλιο του 1908 η οποία είχε ως αφετηρία την Θεσσαλονίκη επέδρασε καταλυτικά στον αγώνα για την Μακεδονία και τις διακρατικές σχέσεις των χωρών που εμπλέκονταν στο «Μακεδονικό Ζήτημα».

Ο ένοπλος αγώνας στην Μακεδονία υπήρξε αντίδραση στην επιθυμία των γειτονικών κρατών και κυρίως της Βουλγαρίας να αποκτήσουν ερείσματα στα μακεδονικά εδάφη. Αυτό σήμαινε πως όποιος κατάφερνε να έχει την κυριαρχία της Θεσσαλονίκης ουσιαστικά έλεγχε και την υπόλοιπη Μακεδονία. Πέντε διαφορετικοί λαοί διεκδικούσαν την εποχή εκείνη την πόλη της Θεσσαλονίκης: Έλληνες Βούλγαροι Σέρβοι Αυστριακοί και: Εβραίοι. Μετά από συμφωνία μεταξύ των λαών αυτών αποφασίστηκε πως όποια περιοχή κατακτούσαν οι στρατοί τους παρέμενε στην κατοχή τους.

Αρχιστράτηγος των ελληνικών επιχειρήσεων ήταν ο διάδοχος του θρόνου Κωνσταντίνος ο οποίος σε συνεργασία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο συντόνιζε τις κινήσεις του ελληνικού στρατού κατά την προέλασή του πρoς τα κατακτημένα από τους Τούρκους εδάφη. Η πορεία του στρατού έγινε κάτω από συνθήκες έντασης μεταξύ των δύο αντρών. Αρχικά σκοπός του Κωνσταντίνου ήταν να καταλάβει το Μοναστήρι καθυστερώντας με αυτόν τον τρόπο την προέλασή του στην Θεσσαλονίκη. Ωστόσο όταν οι Βούλγαροι κατέλαβαν τη Δράμα ξεκίνησαν την πορεία τους προς την πόλη του Θερμαϊκού. Αποτέλεσμα της κίνησης αυτής ήταν η αποστολή του ιστορικού τηλεγραφήματος του Βενιζέλου προς τον Κωνσταντίνο το οποίο απαγόρευε στον αρχιστράτηγο να κινηθεί προς το Μοναστήρι. Με παρέμβαση του Βασιλιά Γεωργίου ο στρατός αλλάζει κατεύθυνση σημειώνοντας αγώνα δρόμου με αντίπαλο τον βουλγαρικό στρατό.

Οι εξελίξεις μετά την κίνηση αυτή είναι ραγδαίες! Ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει τα Γιαννιτσά με βαρύ τίμημα ωστόσο αφού ένα μεγάλο μέρος της πόλης καταστράφηκε και χιλιάδες άνθρωποι βρήκαν τον θάνατο! Μετά την κατάληψη των Γιαννιτσών ανοίγει ο δρόμος του στρατού προς την Θεσσαλονίκη. Ωστόσο ο Κωνσταντίνος καθυστερεί και πάλι να μπει στην πόλη. Μετά από ακόμη ένα τηλεγράφημα του Βενιζέλου αρχίζει και πάλι την προέλαση.

Ο Κωνσταντίνος εγκατέστησε το στρατηγείο του στο Topsin (Τοψίν (Τόψι)) τη σημερινή περιοχή: «Κάτω Γέφυρα». Τόσο ο ελληνικός όσο και ο τουρκικός στρατός ήταν έτοιμοι για μάχη κρίνοντας το μέλλον της πόλης. Ωστόσο οι Τούρκοι είναι διαλυμένοι με αποτέλεσμα ο Τούρκος Διοικητής Χασάν Ταχσίν Πασάς να φυγαδευτεί!

Έτσι ο Βενιζέλος ζητάει να παραδοθεί η πόλη αμαχητί ξεκινώντας μία σειρά διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών. Την ίδια ώρα ο βουλγαρικός στρατός βρίσκεται προ των πυλών με κίνδυνο να ξεσπάσει μάχη. Ο Τουρκος Διοικητής όμως στηρίζει τους Έλληνες με την ιστορική του φράση: «- Από Έλληνες την πήραμε σε Έλληνες θα την παραδώσουμε!». Η στήριξη του Χασάν Ταχσίν Πασά υπήρξε ζωτικής σημασίας για το μέλλον της πόλης εφόσον μία μάχη θα είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνον θύματα αλλά και μία ενδεχομένη ολοκληρωτική καταστροφή της Θεσσαλονίκης!

Έτσι στις 26 Οκτωβρίου του 1912 οι πληρεξούσιοι αξιωματικοί του Κωνσταντίνου: Ιωάννης Μεταξάς και: Βίκτωρ Δούσμαν υπογράφουν στο Διοικητήριο την παράδοση της πόλης στους Έλληνες. Τα ξημερώματα της 27ης Οκτωβρίου ο στρατός μπαίνει στην πόλη με πρώτο το τάγμα της Κρήτης! Οι φάλαγγες του ελληνικού στρατού παρελαύνουν στους δρόμους της πόλης και πλήθος κόσμου που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν γνώριζε για την απελευθέρωση βγαίνει στους δρόμους για να υποδεχτεί τα ελληνικά στρατεύματα! Οι Έλληνες στρατιώτες ξεκίνησαν την πορεία τους από την σημερινή πλατεία Δημοκρατίας κι’ έπειτα από προτροπή του κόσμου κατέβηκαν στη θάλασσα προκειμένου να περάσουν μπροστά από τον Λευκό Πύργο το «σήμα κατατεθέν» της πόλης. Τμήμα της 6ης Μεραρχίας κατέλαβε το Διοικητήριο ενώ ο Αλέξανδρος Ζάννας ύψωσε την ελληνική σημαία στον Λευκό Πύργο! Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου μπαίνει στην πόλη και ο Κωνσταντίνος ενώ την επομένη ημέρα κατέφθασε και ο Βασιλιάς Γεώργιος με ειδική αμαξοστοιχία από τη Βέροια όπου βρισκόταν. Ο Ναός του Αγίου Μηνά στη σημερινή οδό Βενιζέλου ανθοστολίστηκε για να πραγματοποιηθεί η επίσημη δοξολογία με παρατεταμένων μπροστά του έναν λόχο Ευζώνων επικυρώνοντας την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης! Εκεί βρισκόταν ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Γεννάδιος με τον νέο νομάρχη της πόλης: Περικλή Αργυρόπουλο.

Η Θεσσαλονίκη επιστρέφει και πάλι στους Έλληνες μετά από 480 χρόνια σκλαβιάς!!!

Σκάναρε και προχώρησε την έρευνα:

Έρευνα, Ευαγγελία Αρβανιτίδου

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *