O ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΟΡΦΕΑ ΣΤΟΝ ΕΒΡΟ,Ο ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 

στις

Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα από τις ακτές του ποταμού Έβρου, βρίσκεται ένα σηµαντικό µνηµείο, ένας ιερός τόπος που όμως είναι άγνωστος στο ευρύ κοινό. Πρόκειται για τον ναό που λέγεται πως έκτισε ο ίδιος Ορφέας, που σύμφωνα µε αρκετούς ιστορικούς αρχαιολόγους αποτελεί τον πρώτο ναό που έχει κτιστεί στην Ευρώπη, γεγονός που αν µη τι άλλο – και σε συνδυασμό µ ε τις υπόλοιπες ανακαλύψεις ορφικών κτισμάτων -, δείχνει το στενό σύνδεσμο της ευρύτερης περιοχής µε τη λατρεία του Ορφέα και τα περίφημα Ορφικά Μυστήρια.

Το συγκεκριμένο αρχαίο οικοδόμημα βρίσκεται περί τα δέκα χιλιόμετρα βόρεια της πόλης του Σουφλίου, και σε απόσταση πενήντα µμέτρων από το χωριό Πρωτοκλήσι. Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται στο κέντρο ενός σύγχρονου νομού, και σε περιοχή όπου έχει αποτελέσει αρκετές φορές επίκεντρο της αρχαιολογικής και ιστορικής έρευνας, η τοποθεσία όπου βρίσκεται ο ναός, όχι µόνο δεν είναι έμβλημα της Θράκης ( όπως θα ήτανε αναμενόμενο ), αλλά ούτε καν αναφέρεται σχεδόν πουθενά. Κι όμως, υπάρχει εκεί µακριά και στέκει αγέρωχος, δυναμικός, µε το µμυστήριο να τον περιτριγυρίζει. Γιατί είναι εντελώς ξεκοµµένος – από εκείνα τα χρόνια ακόμη – από τις οδούς που συνέδεαν τη µία πόλη µε την άλλη, και κάπως έτσι παραµένει µέχρι σήµερα.

Επάνω από την καταπράσινη πεδιάδα του κεντρικού Έβρου, εκεί δηλαδή που αρχίζουν οι πρόποδες της οροσειράς της Ροδόπης, προσµένει τον εδώ και αιώνες µμοναδικό της επισκέπτη. Τον Ήλιο.

Λέγεται πως όταν ο Ορφέας έχασε την Ευρυδίκη και απεγνωσμένα έψαχνε να την βρει, την εντόπισε σ ’ αυτόν εδώ το λόφο όπου πρέπει να υπήρχε οικισμός, και έκτισε προς τιμή της και προς τιμή του Πλούτωνα αυτόν εδώ το ναό. Επίσης, λέγεται πως κάτω από τον ναό υπήρχε ένα άνοιγμα που οδηγούσε στον κάτω κόσμο, και αυτή λένε πως είναι και η είσοδος που χρησιμοποίησε ο Ορφέας όταν κατέβηκε στον Άδη για να επαναφέρει την αγαπηµένη του σύζυγο, γεγονός που µας δείχνει ξεκάθαρα πως πρόκειται για έναν ιερό τόπο δύναμης.

Ο ναός όμως δεν έχει πια τη µορφή που είχε στην αρχαιότητα και πρέπει κάποιος να παρατηρήσει λεπτομερώς τα θεμέλια του βρίσκονται µμέσα στην συστάδα των δέντρων. Κι αυτό, λόγω του ότι πρώτος ο χρόνος µε το πέρασµα τον διέβρωσε, ενώ η καταστροφική επιδρομή των Βουλγάρων το 1913 που άρπαξαν κυριολεκτικά όλους τους εναπομείναντες κίονες, καθώς και διάφορα άλλα αντικείμενα, όπως κολώνες, βωμούς, αγαλματίδια, κλπ.. Της περίπτωσης αυτής όμως προηγήθηκε και η δική µας εποχή της αμάθειας, όπου οι χωρικοί προκειμένου να επανακτήσουν τα σπίτια τους χρησιμοποιούσαν οτιδήποτε έβρισκαν ως χρήσιμο υλικό. Έτσι λοιπόν µία παλιά τοπική ιστορία που µμιλάει για το γεφύρι που συναντάμε πριν µπούµε στο χωριό Πρωτοκκλήσι, αναφέρει πως οι µάστορες προκειµένου κατασκευάσουν µία εντυπωσιακή για την εποχή γέφυρα, χρησιμοποίησαν ακόμη και τις κολώνες του ναού.

Έτσι δεν έχουμε τα επαρκή στοιχεία για να φθάσουμε σε πιο συγκεκριµένα συμπεράσματα. Οι επικρατέστερες ιστορικές πηγές, κατά περίεργο τρόπο µας λένε πως οι µόνοι από τους κατακτητές που σεβάστηκαν τον ναό ήταν οι Οθωμανοί. Για αυτό µάλιστα έδωσαν σε έναν οικισμό που βρίσκεται κοντά το όνοµα «Μπας Κλις» που σημαίνει « πρώτος ναός ». Το να εντοπίσει κανείς σήµερα την τοποθεσία όπου βρίσκεται ο ναός του Ορφέα είναι αρκετά δύσκολο, κι οι δρόμοι που οδηγούσαν κάποτε σ ’ αυτόν έχουν πια χαθεί, καθώς έμειναν ανέπαφοι αιώνες τώρα. Ακόμη και το µμονοπάτι που µπορεί να οδηγήσει τον επισκέπτη εκεί είναι δύσκολο, ανηφορικό, απότομο, επικίνδυνο, και µακριά από τις εθνικές οδούς.

Κι αυτό ίσως για να αποτρέπει τον επισκέπτη και τον ερευνητή, να τον κρατά µακριά από αυτόν τον ανθρώπινο, αλλά τόσο θεϊκό τόπο.

Όμως δεν είναι µόνο το δύσκολο µμονοπάτι. Πριν, πρέπει κανείς να περάσει από 3-4 άλση και 2 ρυάκια. Κι όταν κανείς φθάσει στην περιοχή, πρέπει να τον βοηθήσει και η θεά τύχη. Γιατί δεν υπάρχουν σημάδια, ούτε φυσικά πινακίδες που να τον καθοδηγούν. Έτσι, λίγα µάτια έχουν δει τον θαυμάσιο και ξεχασμένο αυτόν ενεργειακό τόπο.

Αν και σήµερα το µόνο που γνωρίζουμε – λόγω ανεπάρκειας σαφών ιστορικών πηγών – είναι πως ο ναός που έκτισε ο Ορφέας είχε αφιερωθεί στον Πλούτωνα, τον χθόνιο βασιλιά του κάτω κόσμου, ωστόσο κάποιες ενδείξεις µας οδηγούν στο συμπέρασμά πως όχι µόνο ήτανε αφιερωμένος στην εν λόγω θεότητα, αλλά µάλλον τελούνταν εδώ και κάποιες µμυστηριακές λατρείες προς τιμήν του. Διότι – όπως γνωρίζουμε από την µυθολογία – ο τόπος όπου ο Ορφέας ξαναβρήκε την Ευρυδίκη, ήτανε ο τόπος από όπου κατέβηκε στον Άδη για να την επαναφέρει, ενώ όπως έχει γίνει ήδη γνωστό, αρκετά από τα στοιχεία που µας παραθέτει η Ελληνική µυθολογία για την ζωή των θεών και των ηρώων, δεν είναι τίποτε άλλο παρά αλληγορικοί συμβολισμοί που θέλουνε να αποκρύψουν κάποια «µηνύματα».

Ίσως ο τόπος αυτός να ήτανε ένας κόμβος περίεργων γεωμαγνητικών δυνάμεων, και ο ναός απλά να είχε κτιστεί εδώ προκειµένου να χρησιμοποιηθεί για κάποιους µμυστηριακούς σκοπούς η ενέργεια του. Ακόμη, λαμβάνοντας υπόψη µας την αναφορά για την ύπαρξη εδώ κάποιας εισόδου που οδηγούσε στον κάτω κόσμο, ερχόμαστε στο συμπέρασμά πως ίσως και να υπήρχε εδώ ένα « πέρασµα » προς την αντίπερα όχθη, ανάλογο µε εκείνο του Τροφώνιου Άνδρου και του Αχέροντα, και να χρησιμοποιήθηκε από τον ίδιο τον Ορφέα και τους πνευµατικούς του ακόλουθους σε κάποιες µυστηριακές πρακτικές, αποκρυφιστικού χαρακτήρα. Ένα «πέρασµα» που µπορεί µε τον καιρό να έχει απενεργοποιηθεί, ή να παραµένει κρυµµένο µακριά από τους αµύητους.

Εκτός αυτού, εάν λάβουμε υπόψη µας ορισμένες φυσικές πηγές που βρίσκονται κοντά, δεν αποκλείεται το γεγονός η περιοχή να αποτέλεσε στο παρελθόν κάποιο οργανωμένο θρησκευτικό κέντρο, κι ίσως να επελέγη εξ αρχής ο απομονωμένος αυτός χώρος για να αποτελέσει κάτι τέτοιο. Όποιος βρεθεί στον τόπο αυτό, αισθάνεται αυτό που λέμε «άλλος άνθρωπος». Ξεχνά την κούραση που έχει από την ανάβαση και τον κυριεύουν άλλες δυνάμεις.

Τα μυστήρια του Ορφέα δεν τελούνταν σε συγκεκριμένο τόπο, οπότε οι πιθανότητες να υπήρξε ο ναός αυτός ιερό κέντρο για τους Ορφικούς δεν είναι λίγες. Ίσως αποτελούσε ένα από τα µμεγαλύτερα κέντρα τέλεσης των µμυστηρίων, ή ενός µέρους τους ίσως. Το σίγουρο όμως είναι πως ο ναός έπαιζε κάποιον ρόλο στις τελετές των µμυημένων.

Εξάλλου η απομονωμένη τοποθεσία φανερώνει πως σκοπός ήταν ότι γινόταν εδώ να µην γίνεται και τόσο φανερά. Μέχρι να διαπιστωθεί ο ρόλος του ναού του Ορφέα, θεωρείται ένας µμυστηριώδης τόπος, που κρατά καλά σφραγισμένα μυστικά. Μυστικά για τους αρχαίους Θράκες, Για τη θρησκεία στη Θράκη των πανάρχαιων χρόνων. Για τα αρχέγονα μυστήρια και τις θρησκευτικές τελετές, οι οποίες, όπως είναι φυσικό, δεν άρχισαν ξαφνικά µε την μεγάλη διάδοση των ορφικών μυστηρίων.

Υπήρχαν πολλούς αιώνες πριν την κλασσική περίοδο, όπου έτυχαν παγκόσμιας αναγνώρισης. Απλώς κατά τον 5 ο και 4 ο π. Χ. αιώνα, τα µμυστήρια της Θράκης έφτασαν στη κορυφή της δημοσιότητας τους, για να συνεχίσουν αργότερα, έως τα χρόνια του Πλάτωνα και του Σωκράτη να τελούνται ακόμη και στην Αθήνα όπου μυήθηκε ο Αισχύλος και ο Αλκιβιάδης.

Ταυτόχρονα έγινε η μεταφορά των τελετών σε διάφορα άλλα µέρη, σε καλύτερο και περισσότερο προσιτό χώρο. Άλλωστε αυτό συμβαίνει και στην σύγχρονη εποχή. Περνά αρκετός καιρός µέχρι ένας ιερός χώρος να αποκτήσει κύρος και προσκυνητές. Στην αρχή επικρατεί η πλήρης λιτότητα. Όταν όμως η προβολή δώσει αξία στη θαυματουργή εικόνα, για παράδειγμα, τότε γίνονται και ιδρύματα και ξενοδοχεία και όλη η περιοχή ζει από τις επισκέψεις των πιστών.

Η περιοχή λοιπόν του κεντρικού Έβρου, όπου βρίσκεται η τοποθεσία του ναού του Ορφέα, είναι µόνο ένα από τα µέρη που πρέπει να γίνονταν τα µυστήρια. Ίσως εδώ να έγιναν για πρώτη φορά οι ιερές τελετουργίες από τον θείο Ορφέα. Κάτι σαν τόπος έναρξης, κι ο ναός να έπαιξε κάποιο ρόλο σ ’ αυτό. Μέχρι εκείνη τη στιγμή που οι μελετητές και οι ιστορικοί ανακαλύψουν όλα τα σχετικά µε τα αρχαία µυστήρια της Θράκης, αλλά και µε τους τόπους που αυτά πραγματοποιούνταν, ο Πρώτος Ναός της Ευρώπης ή ο Ιερός Ναός του Ορφέα, θα αποτελεί ένα μεγάλο και πολύ ενδιαφέρον μυστήριο…

Σκάναρε και προχώρησε την έρευνα:Έρευνα, Ζήσης Φυλλαρίδης
 
    
 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *