ΡΟΔΟΠΗ:ΤΟ ΙΕΡΟ ΟΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ  

στις

Όπως γνωρίζουμε η λατρεία του Διονύσου που ήταν και µία από τις πιο φημισμένες στην αρχαία Θράκη, χάνεται στα βάθη της αρχαιότητας, ενώ τα όποια ιστορικά στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί µέχρι σήμερα δεν στάθηκαν ικανά να δώσουν µία ξεκάθαρη και ολοκληρωμένη εκδοχή για τις πραγματικές ρίζες της µυστηριώδους αυτής λατρείας.
Ο Διόνυσος αρχικά ήταν θεός που σχετιζόταν µε την ζωή και την αναπαραγωγή και στο τυπικό της λατρείας υπήρχαν τελετές που συνδέονται µε την ιερή έκσταση, ένα φαινόμενο που ουσιαστικά είναι τρόπος «αποκοπής» του ανθρώπου από τις πέντε αισθήσεις του και κατ επέκταση της ένωσής του µε το Θείο.
Ως µόνιµους συνοδούς του είχε πάντα τους κερασφόρους Σάτυρους και Σιληνούς που ντυνόντουσαν παράξενα µε δέρματα ζώων ( συνήθεια που πιστεύεται πως κληροδοτήθηκε στους θιάσους των Διονυσιακών  μυστηρίων και πέρασε στα έθιµα της σύγχρονης Θράκης µε τους Κούκερους και τους Μπαµπούγερους ). Η πρωταρχική εκδοχή σχετικά µ ε τον χαρακτήρα του Διονύσου διαφοροποιήθηκε µ ε την πάροδο του χρόνου στις διάφορες περιοχές της Ελλάδας, χωρίς ωστόσο να αλλοιωθεί ουσιωδώς. Σε κάθε τόπο λατρευόταν µε διαφορετικές µορφές, και πολλές φορές του προσέδιδαν διαφορετικές ιδιότητες, ωστόσο ο ιερός χαρακτήρας του ως θεότητα δεν χάθηκε ποτέ.
Ένας από τους τόπους – που όπως φαίνεται από τις αρχαιολογικές έρευνες των τελευταίων ετών αλλά και τις ίδιες τις αναφορές της αρχαιοελληνικής γραµµατείας – συνδέθηκε µε την λατρεία και την πίστη στην αινιγματική αυτή θεότητα, ήτανε και κορυφές της οροσειράς της Ροδόπης, γεγονός που αποδεικνύεται και από τα εκεί σημαντικά µνηµεία της λατρείας αυτής, αλλά και τα δείγματα της λατρείας των υπόλοιπων θρακικών θεοτήτων.
Η ιερότητα αυτού του όρους, τονίζεται ακόμη από τα πανάρχαια χρόνια, καθώς ακόμη και οι εκδοχές για την δημιουργία της και το όνομα της, συνδέονται µε θεϊκές ενέργειες. Σύμφωνα µ ε τα όσα διαβάζουμε στην ελληνική µυθολογία η Ροδόπη ήτανε κόρη του Πόντου και της Θάλασσας, και αργότερα έγινε γυναίκα του Αίμου, του µμεγάλου βασιλιά της Θράκης, όμως ο Δίας όταν έμαθε πως ισχυρίστηκαν ότι είναι παιδιά του, τότε τους µμεταμόρφωσε στα ομώνυμά βουνά της Θράκης. Βέβαια εκτός από την μυθολογική εκδοχή του ονόματος της Ροδόπης υπάρχει και μία άλλη που θέλει το ιερό αυτό όρος να έχει πάρει το όνοµα του από την διάσημή Θρακική εταίρα την Ροδωπίδα, που ήτανε δούλη του Σαμίου Ιάδµονα και σύνδουλος του Αισώπου. Αυτή είναι άλλωστε και η αινιγματική δούλη που λέγεται πως αγαπήθηκε παράφορα από τον Χάραξο, τον αδελφό της Σαπφώς, ο οποίος την αγόρασε από τον Ιάδµονα έναντι µμεγάλης αµοιβής, ενώ αργότερα λέγεται πως απέκτησε τόσα πλούτη που έκτισε και µία από τις πυραµίδες της Αιγύπτου. Αφήνοντας  όμως τις όποιες εκδοχές µας παραθέτουνε οι µυθολογία αλλά και η ιστορία της Ελληνικής αρχαιότητας, ας προχωρήσουμε να δούμε πως συνδέθηκε αυτό το ιερό βουνό µε τις ποιο ιερές λατρείες των θεοτήτων της αρχαίας Θράκης, δίνοντας έτσι  μία ξεκάθαρη εικόνα για τον ιερότητα αυτού του τόπου.
Η αρχαιολογική σκαπάνη µας πληροφορεί ότι η Ροδόπη κατοικήθηκε από τους πανάρχαιους χρόνους. Ο Ορφέας εξαιτίας της αποκαλεί κάπου στους ύμνους του την Θράκη ως « χιονοσκεπή ». Και πράγματι, αυτή η οροσειρά, εξαιτίας του παγερού κλίματος και των συχνών χιονοπτώσεων είναι σχεδόν κατά το µεγαλύτερο µέρος του χρόνου σκεπασμένη από χιόνια. Οι πρώτοι κάτοικοι του βουνού αυτού ήτανε τα Πελασγικά φύλα (ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα ξεκίνησε εδώ από την πρώιμη Εποχή του Χαλκού). Τα Θρακικά φύλα που εγκαταστάθηκαν εκεί θαύμασαν το µεγαλείο και αισθάνθηκαν τη µμοναδική ιερότητα του χώρου της, κληρονομώντας ταυτόχρονα τις λατρευτικές τελετές των πρώτων κατοίκων της περιοχής. Κατά την αρχαιότητα η Ροδόπη υπήρξε ένα σημαντικό θρησκευτικό κέντρο και µάλιστα σε µία συνέχεια διαχρονική : εκεί άρχισαν να τελούνται τα Θρακικά µμυστήρια, δηλαδή οι ιερές τελετές που εισήγαγε στην πνευματική ζωή των αρχαίων ο ιερός Ορφέας, αναδεικνύοντας το όρος σε πανελλήνιο θρησκευτικό κέντρο, που αν και δεν ήτανε οργανωμένο όπως συνέβαινε µε τα ανάλογα θρησκευτικά κέντρα της αρχαιότητας, ισάξιο  με τα υπόλοιπα θρησκευτικά κέντρα της αρχαιότητας. Η φήμη των εκστατικών τελετουργιών που αφιερωνόταν προς τιμήν του Διονύσου, και το γόητρο των Ορφικών µμυστηρίων, έδωσαν τελικώς στο όρος της Ροδόπης έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα : έγινε το « ιερό όρος » των µμυστήριων που για τους αρχαίους Έλληνες αποτελούσαν πρωταρχική εστία και των δικών τους πνευματικών παραδόσεων, και έτσι άρχισε να γίνεται τόπος έλξης χιλιάδων πιστών από ολόκληρη την επικράτεια του τότε ελληνικού κόσμου που ήθελαν να µμυηθούν στις τελετές των θρακικών µυστηρίων. Η λατρεία των Θρακικών µυστηρίων ήταν επικεντρωμένη γύρω από µία κεντρική µμορφή, που δεν ήταν άλλη από την θεότητα του Διονύσου, αρχετυπικό σύμβολο της αναγέννησης της φύσης, της γονιμότητας, της έκστασης, αλλά και της µαντικής τέχνης. Η λατρεία του Διονύσου τελούνταν πάνω σε ιερούς βράχους, όπου προσφερόταν και οι ανάλογες θυσίες, ωστόσο οι  μυηµένοι των Θρακικών µυστηρίων του επέδιδαν λατρεία σε κάποιου είδους οικηµάτων που αποτελούσανε «άβατο» για τους αµύητους. Οι δημόσιες τελετές που γίνονταν κατά τη διάρκεια των µυστηρίων, αλλά και οι τελετές των Θρακικών µυστηρίων ουσιαστικά διέφεραν µέχρι ένα βαθμό από εκείνες των άλλων ιερών τόπων της Ελλάδας, καθώς εδώ δεν υπήρχε οργανωμένο ιερατείο, και οι τελετές πραγματοποιούνταν από τους λεγόμενους « Ορφεοτελεστές », που ήταν αδελφότητες χωρίς να έχουνε ιεροσύνη. Εκτός αυτού όμως υπήρχανε αρκετά κοινά σημεία µε τις άλλες µυστηριακές λατρείες, καθώς και εδώ υπάρχουνε προσφορές θυσιών, επωδές, σπονδές, ευχές αλλά και κάθε είδους προσευχές. Για τις μυητικές τελετές όμως που ήτανε και ο βασικός όρος της εισόδου στα θρακικά µμυστήρια πολύ λίγα είναι γνωστά, καθώς η µμυστικότητα που τα περιέβαλε ήτανε και η προϋπόθεση που έπαιρναν οι γνώστες και οι µμυημένοι σε όλη τους τη ζωή. Το µόνο που γνωρίζουµε για αυτές είναι ότι οι νεοεισερχόμενοι έπρεπε συμβολικά να «κοινωνήσουν» από την σάρκα του Διονύσου, και προς συμβολισμό αυτής της πράξης τελούσαν την λεγόμενη «Ωμοφαγία» όπου έτρωγαν ωμές σάρκες ταύρου ( που θεωρείται ιερό ζώο του Διονύσου ) καθώς πίστευαν πως µε αυτό τον τρόπο η θεότητα κατέρχονταν η θεότητα και γέμιζε το πνεύμα τους. Οι τελετές µύησης φαίνεται πως τελούνταν την νύχτα σε κάποιο µέρος της υπαίθρου όπου τελούνταν και κάποια αναπαράσταση της δολοφονίας του Βάκχου από τους Τιτάνες, και της αναγέννησης του µε το όνοµα Φάνης. Ο µμυημένος των θρακικών µυστηρίων ερχότανε σε ένα είδος « επαφής » µε την θεότητα, και πίστευαν πως µε την µύηση ουσιαστικά « σφράγιζε » και την ψυχή του, αλλά και ότι µετά θάνατον η τύχη της ψυχής του θα ήταν καλύτερη. Μετά από την έλευση του Χριστιανισμού η Ροδόπη ως ιερός τόπος των Ορφικών και των υπόλοιπων Διονυσιακών λατρειών δεν έχασε αμέσως τον ιερό της χαρακτήρα, καθώς µέχρι και τα τέλη του 5 ου µ. Χ. αιώνα οι λατρείες αυτές συνέχισαν να υφίστανται σε διάφορα σημεία της. Όλα ξεκίνησαν µ ε την βαρβαρική επιδρομή του Γότθου βασιλιά Αλάριχου, ο οποίος στάθηκε ως αιτία για την καταστροφή αρκετών ιερών της περιοχής, και έτσι τα περισσότερα από τα αγάλματα και τα ιερά κειμήλια που βρισκότανε εδώ από τα βάθη της αρχαιότητας λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν, µε αποτέλεσμα να χαθούν στο σύνολο τους τα σημαντικότερα ίχνη αυτών των πανάρχαιων λατρειών. Ότι όμως γλίτωσε από το µένος των µανιασµένων ορδών του Αλάριχου, ουσιαστικά αποτελειώθηκε µε τις µμετέπειτα βαρβαρικές επιδροµές. Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερη σημασία να σημειώσουμε είναι πως τουλάχιστον διασώθηκαν αρκετά από τα σημαντικότερα µνηµεία που έμειναν µέχρι σήμερα για να µας θυμίζουν – έστω και αχνά – την εικόνα εκείνης της μεγαλοπρεπούς εποχής, της εποχής του Ορφέα και των µυστηρίων. Η Ροδόπη όμως µμέσα στο πέρας των αιώνων γνώρισε αρκετές ιστορικές περιπέτειες. Καταλήφθηκε από Γότθους, Κέλτες, Ρωμαίους, Σλάβους, Τούρκους, και Βούλγαρους (στους οποίους παραμένει µέχρι και σήμερα κατά το µεγαλύτερο µέρος της). Οι Σλάβοι άλλωστε και τελικώς οι Βούλγαροι ήτανε και αυτοί που µε τον ερχομό τους εδώ έδωσαν τέλος στον θρακικό πολιτισμό που αναπτύχθηκε εδώ πάνω από τα βάθη της αρχαιότητας.
Αυτό που από ανέκαθεν αποτελούσε εµπόδιο στις όποιες εκτεταµένες έρευνες αλλά και στην εξερεύνηση του συνόλου των µυστικών που κρύβουνε τα βουνά της, ήτανε το γεγονός ότι σήμερα πια βρίσκεται χωρισμένη ανάμεσα σε δύο χώρες, καθώς όπως γνωρίζουμε µόνο το νότιο άκρο της βρίσκεται στην Ελλάδα, ενώ το υπόλοιπο µέρος της (που υπολογίζεται πως είναι γύρω στο 80% του συνολικού της εδάφους) ανήκει στη Βουλγαρία. Τα πράγματα όμως άρχισαν να αλλάζουν µετά την πτώση του «Υπαρκτού Σοσιαλισμού», οπότε κατά τα μέσα της δεκαετίας του ΄90 τα βουνά της Ροδόπης και οι περιοχές της άρχισαν να δέχονται ένα δίχως προηγούμενο κύμα επισκεπτών από όλο τον κόσμο, από φυσιολάτρες και κάθε είδους εξερευνητές, µέχρι και επίδοξους κυνηγούς θησαυρών.
Άλλωστε όπως ανέφερε και η Μπάµπα Βάνγκα, η Βουλγάρα ψυχικός που έμεινε γνωστή και ως « τυφλή πυθία των Βαλκανίων », τα βουνά της Ροδόπης και οι λίμνες της είναι όλα ιερά και µάλιστα ανάλογα µε τα αντίστοιχα της Ινδίας, καθώς και ότι θα έρθει µέρα που θα πηγαίνουν εκεί ταξιδευτές από όλο τον κόσµο για να αντλήσουν από την ενέργεια που κρύβεται εκεί. Όντως η Ροδόπη είναι ένα βουνό γεμάτο µε µμυστήρια. Εκεί, στα ανατολικά της, βρέθηκε πρόσφατα η µυστηριώδης σπηλιά που λέγεται πως φιλοξενεί το πανάρχαιο Ιερό της Μεγάλης Μητέρας Θεάς, και το εσωτερικό της µμοιάζει να είναι από τη φύση διαμορφωμένο ακριβώς στο σχήμα γυναικείου τραχήλου µήτρας ! Λίγο ποιο πέρα ήρθε στο φως πριν από λίγα χρόνια και το Τατούλ, ένα τεράστιο ταφικό µνηµείο που κατά πάσα πιθανότητα ανήκει σε κάποιο ιερό πρόσωπο για τους αρχαίους Θράκες, ενώ σύμφωνα µε κάποιους ανεπιβεβαίωτους ισχυρισμούς ανήκει στον ίδιο τον Ορφέα. Ενδιαφέρον παρουσιάζουνε και οι τύμβοι – ντολµέν που βρίσκονται διάσπαρτοι σε κάθε γωνιά αυτής της παράξενης γης, το σημαντικότερο µέρος των οποίων είναι ακόμη και σήμερα ανεξερεύνητο. Αλλά και όσοι από αυτούς έχουνε εντοπιστεί, έφεραν στο φως µμεγάλα µμυστικά για την ζωή των Θρακών εκείνης της πανάρχαιας εποχής.
Από την άποψη της Ιερής Γεωγραφίας η Ροδόπη θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους των Βαλκανίων. Λέγεται πως η υψηλότερη κορυφή της Ροδόπης, η Μουσάλα, βρίσκεται στην ίδια ευθεία  με το ιερός όρος του Άθωνα και µε τους Δελφούς. Τα κομβικά σημεία αυτών των γεωμαγνητικών δυνάμεων που διέπουν την οροσειρά φαίνεται να έχουνε εντοπιστεί µε άγνωστο σ ’εμάς τρόπο ακόμη από τα χρόνια της αρχαιότητας, καθώς είναι σημαδεμένα από τα αινιγματικά ντολµέν και τους τύμβους, που πιστεύεται πως µμετριάζουνε στα σημεία αυτά τις ενέργειες της γης. Συνεπώς αυτές οι ιερές τοποθεσίες της Ροδόπης είναι χώροι που ενδείκνυνται για κάθε είδους πνευματική δραστηριότητα αλλά και για θεραπευτικούς σκοπούς. Εκτός όμως από αυτούς τους ιδιότυπους « τόπους δύναμής » υπάρχουνε και σαφείς ενδείξεις για την ύπαρξη ενεργειακών διαταραχών, τις οποίες οι σύγχρονη επιστήμη δεν είναι ακόμη σε θέση να εντοπίσει και κατ’ επέκταση να εξηγήσει. Ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμά αυτής της κατάστασης είναι και η λεγόμενη « Χαράδρα του Διαβόλου » έξω από την κωμόπολη Τρίγκαντ της βουλγαρικής Ροδόπης ( που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τα Ελληνικά σύνορα ), όπου έχουνε αναφερθεί κατά καιρούς διάφορες εμπειρίες που σχετίζονται µε τον πνευματικό κόσµο αλλά και µε γεγονότα που ασφαλώς δεν θα µπορούσαν να εξηγηθούν µε την απλή λογική.

Σκάναρε και προχώρησε την έρευνα:Έρευνα, Ζήσης Φυλλαρίδης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *