Ο ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ 

στις

Ο Κατσαντώνης, γνωστός και ως «αστροπελέκι της σκλαβιάς», ήτανε ο σπουδαιότερος πολεµιστής της Ελλάδος, στην προεπαναστατική περίοδο και αυτός, που ενέπνευσε τον πόθο για την λευτεριά και εξυµνήθηκε από την λαϊκή µούσα. Γεννήθηκε περί το 1773 στο χωριό Μάραθος του ορεινού όγκου των Αγράφων από όπου ήταν και η µητέρα του, ενώ ο πατέρας του, καταγότανε από το Βασταβέτσι της Ηπείρου. Αµφότεροι οι γονείς του, ήταν Σαρακατσαναίοι. Πολλές εικασίες έχουνε γίνει για το όνοµα του, επικρατέστερη όµως είναι αυτή που µας πληροφορεί ότι η µητέρα του, συχνότατα του έλεγε « κάτσε Αντώνη », λόγω του ατίθασου χαρακτήρα του. Σηµειωτέον, πως είχε άλλα 3 αδέλφια. Τον Γιώργο, που αποκαλείτο Χασιώτης, επειδή γεννήθηκε στα Χάσια. Τον Κώστα, που επονοµάζετο Λεπενιώτης, επειδή είχε γεννηθεί στο χωριό Λεπενού και τον Χρήστο. Βλέπουμε πως η οικογένεια, αναγκάζετο να µετακινείται συχνά, λόγω της συγγένειας τους µε τον Β. Δίπλα, τον µεγάλο πολεµιστή της εποχής, ώστε να αποφεύγει τις διώξεις των Τούρκων.

Το µίσος του Κατσαντώνη για τους Τούρκους, γεννήθηκε, όταν σε ηλικία 9 ετών, τον βασανίσανε µε φάλαγγα – ενώ ήτανε αθώος – για την κλοπή ενός κατσικιού και δεν τον αφήσανε ελεύθερο παρά µόνο όταν ο πατέρας του κατέβαλε περι τα 1500 γρόσια για το παιδί του.

Λίγα χρόνια µετά, ο Κατσαντώνης, εκδικήθηκε τον συκοφάντη, σκοτώνοντας τον και έφυγε µε τα 3 αδέλφια του στο κλαρί, δίπλα στον θείο του, που αναφέραµε νωρίτερα. Λίαν συντόμως, του παραχωρήθηκε η αρχηγία, δεδομένων των ικανοτήτων του. Λίγους µήνες αργότερα, τσάκισε το απόσπασµα από 300 Αλβανούς, του Ελιάζ µπέη, σκοτώνοντας τους όλους. Σε εκδίκηση, ο Αλή πασάς, σκότωσε τους γονείς του µε φρικτά βασανιστήρια.

Μετά από αυτό, όλοι οι αγώνες του Κατσαντώνη, ήτανε ανελέητοι. Το 1804, διέλυσε το απόσπασµα του Γιουσούφ αράπη, σκοτώνοντας τον µαζί µε 145 από τους 150 άνδρες του. Το 1806, προέβη σε στρατηγική συµµαχία, µε τον Νικοτσάρα, τον µεγάλο οπλαρχηγό. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους, σκότωσε τον τρίτο µεγάλο εχθρό του, τον Χασάν Μπελούση µαζί µε 300 άνδρες του. Τον Οκτώβριο, ο υπαρχηγός των τζοχανταραίων του Αλή, ο κτηνώδης Μπεκήρ Τσαγαδούρης µαζί µε τον Μουσταφά Ζυγούρη, συγκρούστηκαν µ ε τον Κατσαντώνη. Η µάχη ήτανε αμφίρροπη και τραυματίστηκε ο Έλληνας αρχηγός στην θέση

«ληστής» του Βάλτου. Αναγκάστηκε για ένα διάστημα να διακόψει την δράση του, να αφήσει την αρχηγία στα αδέλφια του και να πάει για θεραπεία στα Επτάνησα. Εκεί, γνώρισε σημαντικούς Έλληνες που εργάζονταν για την Ρωσία, και µε πρόταση τους το 1807, αναγνωρίστηκε ως γενικός αρχηγός των Αγράφων, ώστε να προετοιµαστεί το έδαφος για ένα γενικό ξεσηκωµό.

Γυρνώντας στα Άγραφα, στρατολόγησε τον Καραϊσκάκη, άφτουρο ακόµη στον πόλεµο, όντας νέος, βλέπουµε όµως πως ο Κατσαντώνης, γνώριζε να διαβάζει τους αληθινούς πολεµιστές, ενώ έχουµε µαρτυρία του µεγάλου µας στρατηγού, πως την τέχνη του πολέµου, την διδάχθηκε από τον Κατσαντώνη. Αξίζει να αναφέρουµε τον γέρο – Τζάκα, ο οποίος υπήρξε συµβουλάτορας του Κατσαντώνη και εθηγήθηκε να γίνει δεκτός ο Καραϊσκάκης, ο οποίος, γλαφυρότατα, όταν ζήτησε να καταταγεί, είπε πως ένοιωθε σαν το πουλί στο κλουβί, που έχει όλα τα καλά, εκτός από την λευτεριά, αναφερόµενος στην περίοδο που ήτανε στην αυλή του Αλή. Λίγους µήνες µετά, σε µάχη, ο Κατσαντώνης, έκανε τον Καραϊσκάκη πρωτοπαλίκαρο του, αφού σκότωσε τον Σεµσεντίν Πρεµετή. Μετά τις τόσες επιτυχίες των Ελλήνων, µη έχοντας άλλη λύση ο Αλή πασάς, έστειλε τον περίφηµο Βεληγκέκα, να εξοντώσει τον Κατσαντώνη, µε 1000 Αλβανούς, τους πλέον επίλεκτους. Στην γιγαντοµαχία που έγινε στην τοποθεσία Αλαµάνος, κοντά στο χωριό Μοναστηράκι, ο Βεληγκέκας, έπεσε νεκρός από Κατσαντώνη και Καραϊσκάκη, ενώ το ασκέρι του, αποδεκατίστηκε.

Λίγους µήνες µετά, ο Κατσαντώνης, προσεβλήθη από βλογιά και αναγκάστηκε να τραβηχτεί σε µια µυστική σπηλιά. Δυστυχώς, ένας βοσκός, ο Ιωάννης Γκούργιας, που τον είδε τυχαία, τον πρόδωσε. Ένα βράδυ, ο Άγο Μουχουρντάρης, περικύκλωσε την σπηλιά και µετά από µάχη, συνέλαβε τον Κατσαντώνη και τον Χασιώτη που προτίµησε τον θάνατο από το να εγκαταλείψει τον αδελφό του. Ο Καραϊσκάκης, που ήτανε µε 50 παλικάρια εκεί κοντά, όταν έµαθε τι έγινε, έπιασε το στενό του Αγίου Αθανασίου στο Βελούχι για να απελευθερώσει τους αρχηγούς του. Με προδοσία όµως πάλι, του Γκούργια, οι εχθροί, φύγανε από άλλο κρυφό µονοπάτι και φτάσανε στα Γιάννενα. Η εκτέλεση των δύο αδελφών, έλαβε χώρα στην Λιθαρίτσα, µπροστά από το παλάτι του Αλή και µε υποχρεωτική παρουσία των Γιαννιωτών προς παραδειγµατισµό. Αξίζει να αναφέρουµε εδώ, πως οι εκτελέσεις, γινόντουσαν, στον πλάτανο του Αλή στην Άρτα και οι απαγχονισµοί στην θέση Τσιγκέλια του Αλµυρού. Τόσο όµως φοβόντουσαν οι εχθροί τους Έλληνες, που προτίµησαν να µην ριψοκινδυνεύσουν  μεταφορά.

Ο θάνατος των δύο ηρώων, ήτανε φρικτός. Με ειδικά σφυριά, τους σπάσανε ένα ένα τα κόκαλα και υποκλινόµαστε στην αδάµαστη ψυχή τους, βλέποντας µαρτυρίες αυτοπτών, πως δεν έχυσαν ούτε ένα δάκρυ και δεν έβγαλαν µια κραυγή πόνου. Όταν ο Καραϊσκάκης, το έµαθε, ορκίστηκε να εκδικηθεί τον Μουχουρντάρη, όσα χρόνια και αν περνούσανε. Την αρχηγία, την ανέλαβε ο Λεπενιώτης, ο οποίος, έπεσε θύµα δολοφονίας το 1813.

Αν και δεν υπάρχουνε πολλές µαρτυρίες επί του παρουσιαστικού του Κατσαντώνη, φαίνεται πως ήτανε µετρίου αναστήµατος και φαινοµενικά ασθενικός.

Σκάναρε και προχώρησε την έρευνα:Έρευνα, Βασίλης Δεληβέρης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *