ΗΘΗ, ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

στις

Αρκετά από τα σημερινά έθιμα και παραδόσεις της σημερινής κοινωνίας είναι βασισμένα και προέρχονται από την αρχαία κουλτούρα. Αξίζει να παρατηρήσει κανείς πως, εκτός από την διατήρηση των παρακάτω εθίμων και μυστηρίων στην σημερινή εποχή, υπάρχουν αρκετά στοιχεία από την Αρχαία παράδοση που έγιναν κτήμα ή πρόγονος εθίμων και μυστηρίων άλλων θρησκειών.

Ας δούμε όμως μερικά από τα σημαντικότερα έθιμα και παραδόσεις, πιο αναλυτικά.

Οι Αθηναίοι νήστευαν όταν γιόρταζαν τα Ελευσίνια Μυστήρια, τα Θεσμοφόρια κ.τ.λ. Το ίδιο έκαναν και οι Σπαρτιάτες πριν ξεκινήσουν μια σπουδαία πολεμική επιχείρηση. Παρατηρείται λοιπόν, πως στην αρχαιότητα η νηστεία και η εγκράτεια ήταν φαινόμενο που εξέφραζε τόσο την πίστη όσο και την πολεμική προετοιμασία, ενόψει κακουχιών.

Ένα πρωταρχικό είδος «μετάληψης», όπως αυτή έγινε γνωστή κατά την Χριστιανική πίστη, συναντούμε και στην αρχαιότητα, όπου, στα Ανθεστήρια οι αρχαίοι Έλληνες έπιναν κρασί τιμώντας τον θεό Διόνυσο.

Τα Κόλλυβα ή αλλιώς το «γλυκό των νεκρών» ήταν γνωστό στην Ελληνική αρχαιότητα που το είχε και αυτή κληρονομήσει με το ίδιο όνομα από τους προϊστορικούς προελληνικούς πολιτισμούς.

Την ταφή του νεκρού, το στήσιμο μνημείου μαζί με τους συγγενείς του νεκρού και τα μνημόσυνα τα συναντούμε στους Διονυσιακούς Θιάσους.

Το τραπέζι των θιασωτών είναι σταθερό χαρακτηριστικό των Ελευσινίων Μυστηρίων. Οι μύστες τραπεζώνονταν μαζί με τον θεό, κατασταίνοντας έναν σύνδεσμο κοινωνίας μαζί του.

Ο πρώτος εγγεγραμμένος γάμος στα αρχεία της Ελλάδος είναι της Πηνελόπης στην Οδύσσεια, αλλά και στην Ιλιάδα ο Ήφαιστος πλουμίζει την ασπίδα του Αχιλλέα με την εξής επιγραφή: Ιστόρησε και γεμιστούς νύφες που γυρνάνε από τα σπίτια τους με φώτα και λαμπάδες και τις περνούσαν με νυφιάτικα τραγούδια από τις ρούγες.

Τα Αναστενάρια, καθώς και τα Ταυροκαθάψια είναι τα πιο συγκεκριμένα Ελληνικά τελετουργικά που επιβιώνουν έως σήμερα. Τα αναστενάρια έρχονται κατ΄ ευθείαν από τα Διονυσιακά όργια.

Στην αρχαιότητα συνήθιζαν να βαπτίζουν τα αγάλματα των Θεαινών επιδιώκοντας την αναγέννησή τους μέσα στο νερό. Αλλά και η ανάδυση της Αφροδίτης από τα κύμματα, κατά την μυθολογία, η γέννησή της από το νερό είναι συμβολισμός της άμεσης σχέσης νερού, γονιμοποίησης και γέννησης.

Μνημόσυνα: Σε επιγραφή της Μαγνησίας μια σειρά από τιτλούχοι Διονυσιακού Θιάσου αφήνουν κληροδοτήματα για να τους γίνονται κάθε χρόνο μνημόσυνα στον Διονυσιακό μήνα Λιναιόνα. Τα τριήμερα τα εννιάμερα και τα σαράντα είναι αρχαίο ελληνικό νεκρικό έθιμο όπου οι Έλληνες απίθωναν στον τάφο του νεκρού τροφές.

Μία από την αρχαιότερη Ορφική Θεογονία που ο Έρως βγαίνει από το αυγό που το γέννησε η νύχτα. Το κοσμογονικό αυγό θα το βρούμε στην κατά Ιερώνυμον και Ελλάνικον Θεογονία στην ραψωδική θεογονία και στου Επιμενίδη.

Η εορτή των Ελλήνων τον μήνα Πυανοψιών, τα Πυανέψια προς τιμήν της σκυράδος Αθηνάς και του Απόλλωνα και αργότερα του Διονύσου γιόρταζαν την γονιμότητα του χρόνου που έφευγε και την συνέχιση της γονιμότητας του επόμενου χρόνου. Όλο το διήμερο των εορτών της πρωτοχρονιάς που λεγόταν κάλαντα άναβαν φανάρια έξω από το σπίτι τους και τραγουδούσαν συνέχεια.

Το Πάσχα: Τοποθετήθηκε στα Αδώνια που εορτάζονταν κάθε άνοιξη με την αναπαράσταση του θανάτου του Άδωνι. Οι γυναίκες στόλιζαν το νεκρικό κρεβάτι του παιδιού του Έρωτα, όπως στολίζεται ο σημερινός επιτάφιος με λουλούδια, πρασινάδες και καρπούς, στην συνέχεια ακολουθούσε η περιφορά του επιτάφιου με μοιρολόγια! Την επόμενη μέρα τραγούδαγαν και πανηγύριζαν την ανάσταση του ωραίου Άδωνι.

Οι πρόγονοί μας γιόρταζαν την επιστροφή του θεού Απόλλωνα από την χώρα των υπερβόρειων όπου περνούσε τον χειμώνα του κατά την λαϊκή δοξασία. Την νέα αποκάλυψη του θεού την γιόρταζαν στους ιερούς και την ονόμαζαν Θεοφάνια.

Παναγία η ελεούσα: Δαίμων λατρευόμενος στην Αθήνα. Στον βωμό του ιδρυόμενου στην αγορά κατέφευγαν οι ξένοι ζητώντας προστασία οσάκις καταδιώκονταν οπότε και η ονομασία των όρμων ελεούσα που πρόσφερε καταφύγιο έχει την ρίζα της στον ελεώ.

Τέλος, μία από τις σημαντικότερες παραδόσεις στην αρχαιότητα η οποία γιορτάζονταν την περίοδο των Χριστουγέννων, κατά την χειμερινή τροπή του ηλίου, ήταν η γέννηση του Διονύσου. Ο Διόνυσος αποκαλούνταν «σωτήρ» και θείο «βρέφος», το οποίο γεννήθηκε από την παρθένο Σέμελη. Ήταν ο καλός «Ποιμήν», του οποίου οι ιερείς κρατούν την ποιμενική ράβδο, όπως συνέβαινε και με τον Όσιρη. Τον χειμώνα θρηνούσαν το σκοτωμό του Διονύσου από τους Τιτάνες, αλλά στις 30 Δεκεμβρίου γιόρταζαν την αναγέννηση του. Οι γυναίκες – ιέρειες ανέβαιναν στην κορυφή του ιερού βουνού και, κρατώντας ένα νεογέννητο βρέφος, φώναζαν «Ο Διόνυσος ξαναγεννήθηκε. Ο Διόνυσος ζει», ενώ σε επιγραφή αφιερωμένη στον Διόνυσο αναγράφεται:

«Εγώ είμαι που σε προστατεύω και σε οδηγώ, εγώ είμαι το Άλφα και το Ωμέγα»

Σκάναρε και προχώρησε την έρευνα:Έρευνα, Κωνσταντίνος Τσίπτσιος

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *