ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

στις

Όταν μιλάμε για το Νησί του Πάσχα, το μυαλό των περισσότερων κάνει συνειρμούς ότι πήρε το όνομά του από το Ορθόδοξο Πάσχα. Αυτό όμως απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Το μικρό νησάκι, που το κανονικό του όνομα είναι Rapa Nui (στην τοπική διάλεκτο), ανήκει γεωγραφικά στη Χιλή και το όνομά του το απέκτησε με έναν αρκετά περίπλοκο τρόπο.Αυτό το νησάκι δημιουργήθηκε από μια σειρά ηφαιστειακών εκρήξεων και στην αρχή κατοικείτο μόνο από πουλιά και λιβελλούλες της θάλασσας.Το Νησί του Πάσχα που βρίσκεται στον Ειρηνικό ωκεανό και είναι επαρχία της Χιλής, έχει έκταση 163,6 τ.χλμ. και πληθυσμό περίπου 7.750 κατοίκους στην απογραφή του 2017. Θεωρείται το πλέον απομονωμένο νησί στον κόσμο. Ο γηγενής πληθυσμός αναφέρεται στο νησί ως Ραπανούι και οι Χιλιανοί ως Isla de Pascua. Το όνομα «Νησί του Πάσχα» οφείλεται στον Ολλανδό θαλασσοπόρο Γιάκομπ Ρόγκεβεν, ο οποίος έφτασε εκεί το Πάσχα του 1722. Η ιστορία της ανθρώπινης παρουσίας στο νησί του Πάσχα αρχίζει περίπου το 500, όταν καταφθάνουν και οι πρώτοι άποικοι από τα νησιά Μαρκέζας ή Μανγκαρέβα των νήσων Γκάμπιερ της Γαλλικής Πολυνησίας. Σύμφωνα με ορισμένες θεωρίες οι πρώτοι άποικοι έφθασαν εδώ από την Ούρου (Uru), που βρίσκεται στα σύνορα της Βολιβίας, του Περού και της Χιλής.Οι ιστορικές γνώσεις για τους επόμενους αιώνες είναι ανύπαρκτες, έως τον 18ο αιώνα τουλάχιστον. Το 1722 ο Ολλανδός θαλασσοπόρος Γιάκομπ Ρόγκεβεν το ονόμασε έτσι, εξαιτίας του ότι έφθασε στο νησί την ημέρα του Πάσχα. Οι διασωθείσες μαρτυρίες μιλούν για ένα νησί ερημωμένο. Ωστόσο, ο πρώτος Ευρωπαίος που το ανακάλυψε ήταν ο πειρατής Έντουαρντ Ντέιβις, που αργότερα έγινε υπαξιωματικός του Βρετανικού Ναυτικού. Αυτός πρωτοαντίκρυσε το νησί το 1686. Την εποχή που έφτασε εκεί ο Ρόγκεβεν, το νησί είχε πληθυσμό γύρω στους 3.000 κατοίκους. Μα αργότερα, οι λευκοί επιδρομείς ελάττωσαν τον πληθυσμό του γιατί έπιαναν τους νέους και τους πουλούσαν σκλάβους. Το 1770 κατέφθασε στο νησί ο Ισπανός εξερευνητής Ντον Φελίπε Γκονσάλες (αμερικάνικα ισπανικά) ή Γκονθάλεθ (καστιλιάνικα ισπανικά), ο οποίος διεκδίκησε τα εδάφη του για την Ισπανία, αν και ανεπισήμως. Τέσσερα χρόνια μετά, το 1774, πέρασαν από το νησί ο βρετανός θαλασσοπόρος Τζέιμς Κουκ και ο γάλλος Ναύαρχος Μπουγκανβίλ.
Τα μοάι είναι αγάλματα που βρίσκονται στο νησί του Πάσχα. Πρόκειται για μονολιθικά αγάλματα, κατασκευασμένα από ηφαιστειακή τέφρα της περιοχής Ράνο Ραράκου, που αναπαριστούν ανθρώπινες μορφές. Υπολογίζεται πως δημιουργήθηκαν γύρω στο 1250 με 1500 .Σήμερα συνολικά έχουν βρεθεί 887 μοάι στο νησί. Τα αγάλματα είναι ψηλά από τα 2,5 έως και τα 10 μέτρα, και ζυγίζουν από 75 έως 86 τόνους (το βαρύτερο μοάι βρίσκεται στο Άχου Τονγκαρίκι), ενώ έχει ανακαλυφθεί και ένα ημιτελές άγαλμα, που υπολογίζεται πως σε πλήρη μορφή θα έφτανε σε ύψος τα 21 μέτρα.Τα μισά σχεδόν από αυτά τα αγάλματα βρίσκονται στην περιοχή Ράνο Ραράκου, αλλά εκατοντάδες έχουν μεταφερθεί σε διάφορα σημεία του νησιού και έχουν τοποθετηθεί πάνω σε πέτρινες βάσεις που ονομάζονται “Άχου”.Παριστάνουν προγόνους των ιθαγενών του νησιού. Το κεφάλι τους είναι μεγάλο σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα τους, πλησιάζοντας σχεδόν τα 3/5 του μεγέθους του σώματος. Μερικές φορές τα μοάι φέρουν καπέλο (“πουκάο”). Σήμερα οι κόγχες των ματιών τους είναι άδειες, αλλά άλλοτε περιείχαν κόρες ματιών, όπως επιδεικνύεται στο μοναδικό μοάι που έχει βρεθεί με οφθαλμούς (σήμερα είναι αναστηλωμένο).Τα περισσότερα ανακαλύφθηκαν το 1994. Τοπικοί μύθοι και θρύλοι λένε ότι τα ” Μοάι” είναι προστάτες του νησιού. Το γιατί οι κάτοικοι του νησιού κατασκεύασαν τα Moai, αλλά και γιατί κατασκεύασαν τόσα πολλά, παραμένει ένα μυστήριο χωρίς απάντηση. Ο τρόπος κατασκευής τους είναι λίγο πολύ γνωστός – φτιάχτηκαν σε λατομεία χρησιμοποιώντας μαλακή ηφαιστειακή τέφρα και λαξεύοντάς τα με σκληρή ηφαιστειακή πέτρα. Όταν κάθε άγαλμα τελείωνε, το μετακινούσαν πάνω σε κορμούς φοινίκων και το τοποθετούσαν πάνω σε μια μεγάλη πλατφόρμα στο σημείο που το ήθελαν. Εντύπωση προκαλεί η τρομακτική ακρίβεια στη συναρμολόγηση καθώς οι άνθρωποι τότε δε διέθεταν τα απαραίτητα μέσα. Πάνω στα Moai έχουν χαραχτεί επιγραφές γραμμένες στην τοπική γλώσσα των Rapa Nui και η οποία δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί στις μέρες μας. Έτσι, είναι αδύνατο να γνωρίζουμε τι σημαίνουν οι επιγραφές αυτές.
Στους πρόποδες του Ράνο Κάου στο νοτιοδυτικό άκρο του νησιού βρίσκονται τα ερείπια του χωριού Ορόνγκο. Οι κάτοικοι ανέπτυξαν εκεί την τέχνη των αναγλύφων στις πέτρες όπου σκάλιζαν γυναικεία γεννητικά όργανα, ανθρώπους και πουλιά. Στο ενάμιση χιλιόμετρο από την απόκρημνη ακτή βρίσκονται τρεις μικρές βραχονησίδες όπου φωλιάζουν θαλασσοπούλια. Μπορεί κανείς να πάει κολυμπώντας στους βράχους αν το επιτρέπει ο καιρός, αφού πρώτα κατέβει τα 300 μέτρα της σχεδόν κατακόρυφης ακτής. Παλιά έκαναν διαγωνισμό ποιος θα φέρει το πρώτο αυγό των πουλιών από τους βράχους. Κάποιοι πνίγονταν, γίνονταν τροφή για τους καρχαρίες ή σκοτώνονταν στην πάλη να αρπάξουν το αυγό. Ο νικητής είχε για βραβείο τον επίσημο τίτλο του ανθρώπου πτηνού για ένα χρόνο και μια παρθένα κοπέλα. Είναι από τις σπάνιες φορές που ο ξεναγός μας χαμογελάει λίγο καθώς μας λέει, μετά από μικρή παύση για να δώσει έμφαση, ότι αν κάποιος νικούσε και τον επόμενο χρόνο δεν κέρδιζε άλλη παρθένα. Οι άνθρωποι πτηνά ήταν οι αυτοί που διαδέχτηκαν τους ιερείς και τους ηγέτες, όταν οι τελευταίοι έχασαν την εξουσία τους από τους πολεμιστές, λόγω της έλλειψης
εμπιστοσύνης καθώς η περιβαλλοντική υποβάθμιση και ο λιμός κατέστρεφαν το νησί. Στο Ράπα Νούι όταν γεννιέται ένα παιδί θάβουν στο χώμα τον πλακούντα. Ο ιθαγενής γυρίζει στο τέλος εκεί απ’ όπου προήλθε, τη γη.
Το Νησί του Πάσχα αρχικά ήταν κατάφυτο με 21 είδη δέντρων που έφταναν τα 30 μέτρα ύψος, μεταξύ τους και ένας ενδημικός φοίνικας που έχει πλέον εξαφανιστεί, και πάνω από 25 είδη πουλιών, και πάνω από 25 είδη πουλιών, όπως τα γιγάντια άλμπατρος και τα πουλιά φρεγάτες που τελευταία ανακαλύφθηκε ότι μπορούν να πετούν διαρκώς μέχρι έξι μήνες και να κοιμούνται εν πτήσει πάνω από τον απέραντο ωκεανό χωρίς να πέφτουν. Τα δέντρα παρείχαν στους ιθαγενείς τροφή, ίνες και ξυλεία που χρησιμοποιούσαν ως καύσιμο, για να φτιάχνουν κυλίνδρους που πάνω του μετέφεραν τα αγάλματα, και για να κατασκευάζουν σπίτια και πιρόγες. Σήμερα το νησί είναι γυμνό από βλάστηση και η ορνιθοπανίδα του είναι πολύ φτωχή. Γίνονται κάποιες προσπάθειες αναδάσωσης αλλά με εισαγόμενα είδη δέντρων.
Το Νησί του Πάσχα αποτελεί το δίχως άλλο, ένα από τα πιο περίεργα μέρη του πλανήτη μας. Επίσης είναι και το πιο απομονωμένο νησί στον κόσμο, καθώς η κοντινότερη σε αυτό ακτή είναι το νησί Pitcairn, σε απόσταση 2075 χιλιομέτρων μακριά, ενώ η Χιλή στην οποία και ανήκει το Νησί του Πάσχα, βρίσκεται σε απόσταση 3512 χιλιομέτρων μακριά. Πάντως, το Εθνικό Πάρκο Rapa Nui αποτελεί μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, ενώ τα αγάλματα Moai και οι θεωρίες γύρω από αυτά, έχουν καταφέρει να μετατρέψουν το μικροσκοπικό νησάκι σε πόλο έλξης παγκόσμιου τουρισμού.

Σκάναρε και προχώρησε την έρευνα:Έρευνα, Τζίνα Σαμπάνη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *