Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

στις

Θεσσαλονίκη.  

Μια πόλη που διατηρεί ανά τους αιώνες ένα βαρύ ιστορικό υπόβαθρο καθώς διαδραματίστηκαν σπουδαία γεγονότα τα οποία προσδίδουν την αίγλη της «παλιάς εποχής» στην πόλη. Στην σημερινή έρευνα το ενδιαφέρον μας θα επικεντρωθεί στους διάφορους πολιτισμούς (Μουσουλμάνοι, Εβραίοι, Έλληνες) που έκαναν αισθητή την παρουσία τους στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς, παρά τις ποικίλες διαφορές τους, σε ποιο βαθμό συμβίωναν αρμονικά αυτοί οι πολιτισμοί.

Η πόλη της Θεσσαλονίκης εκτείνεται και είναι αρκετά μεγάλη. Ωστόσο, υπήρχαν συνοικίες που κατοικούνταν αποκλειστικά από μια συγκεκριμένη εθνότητα. Πολεοδομικά εξαπλώνονταν ως εξής’ Από το κέντρο του Βαρδάρη (σήμερα) και Δυτικά, κατοικούσε η Μουσουλμανική μειονότητα. Οι Έλληνες κατοικούσαν από τον Βαρδάρη μέχρι την Βασιλίσσης Όλγας ενώ η εθνότητα των Εβραίων κατοικούσε από την Βασιλίσσης Όλγας και Ανατολικά. Εξάλλου, φαίνεται (ακόμα και σήμερα) από την κτιριακή δομή των σπιτιών η οποία κατά βάση ήταν περιποιημένες μονοκατοικίες, στις οποίες προβαλλόταν έντονα η πολυτέλεια και ο πλούτος για τον οποίο φημίζονταν τότε οι Εβραίοι. Παρακάτω πρόκειται να παρουσιαστούν 3 γεγονότα που αναδεικνύουν αυτήν την αρμονική συμβίωση στην πόλη. 

Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ένα σύγχρονο παράδειγμα «Πανθρησκείας». Αναφερόμαστε στο μνημείο της στήλης των Όφεων ή το Μάρμαρο του φιδιού. Κατά την τουρκοκρατία ήταν γνωστό και ως Γιλάν Μερμέρ. Βρισκόταν στη δυτική πλευρά επί της οδού Αγίου Δημητρίου και απέχει περίπου 430 m από το δυτικό τείχος στην πόλη της Θεσσαλονίκης και βρισκόταν πάνω στην «πορεία» στο αρχαίο οδικό άξονα ξεκινώντας από τη Ληταία Πύλη και κατέληγε στη Νέα Χρυσή Πύλη. Παλαιότερα, ήταν ενταγμένο σε μια πλατεία που είχε την ονομασία, Πλατεία των Όφεων. Μια πιθανή εξήγηση για την ονομασία της πλατείας αποδίδεται σ’ αυτήν την στήλη που λέγεται ότι παλαιότερα αποτελούσε τμήμα του Αρχαίου Ναού του Ασκληπιού και μάλιστα η στήλη έφερε πάνω της ένα ανάγλυφο όφι. Έχαιρε τον σεβασμό των Τούρκων λόγω της κατασκευής της από αρχαίους κίονες στους οποίους απέδιδαν μαγικές ιδιότητες. Σύμφωνα με τον αστικό μύθο, στο μνημείο αυτό έκαναν την εμφάνιση τους πολλά φίδια τα οποία τρόμαζαν και τσιμπούσαν τους κατοίκους. Για να ξορκίσουν το κακό, είχαν καλέσει αρχικά έναν ιερέα όμως δεν κατάφεραν τίποτα. Στην συνέχεια κάλεσαν ένα ραβίνο που και αυτός με την σειρά του δεν κατάφερε να αποδιώξει το κακό. Κατόπιν, ήρθε και ένας Χότζας και αυτός απέτυχε να απομακρύνει τα φίδια. Όταν όμως ένωσαν οι τρεις θρησκευτικοί ηγέτες τις δυνάμεις και τις προσευχές τους, αυτό που συνέβη ήταν συγκλονιστικό’ με την καθολική παρέμβαση και των τριών, το κακό εξαφανίστηκε και από τότε δεν είχε γίνει αναφορά για παρόμοιο περιστατικό. Όσον αφορά την επιβολή της έννομης τάξης, αρχικά υπήρχε ένας αστυνομικός και για τις τρεις εθνότητες όμως παρατηρήθηκε πως γινόταν κατάχρηση της εξουσίας με αδικοπραξίες των άλλων μειονοτήτων και έτσι πάρθηκε απόφαση να τοποθετηθούν ακόμη δύο αστυνομικοί’ ένας μουσουλμάνος και ένας εβραίος για να υπάρχει ίση και δίκαιη απόδοση της δικαιοσύνης των υπόλοιπων εθνοτήτων.

Ακόμη ένα μνημείο ιστορικής σημασίας και σημείο συνάντησης δύο διαφορετικών πολιτισμών αποτέλεσε η Ροτόντα. Η ονομασία της προέρχεται από την κατασκευή της που είναι σε σχήμα κυκλικό και παρουσιάζει ομοιότητες με τον Πάνθεον της Ρώμης. Αρχικά ήταν να λειτουργήσει ως ναός του Διός ή των Καβείρων ή ως Μαυσωλείο του Γαλέριου. Στα Βυζαντινά χρόνια μετονομάστηκε σε ναό των Ασωμάτων Δυνάμεων ή Αρχαγγέλων και χρησιμοποιούνταν ως τόπος όπου λάμβαναν οι βαφτίσεις των Χριστιανών. Το έτος 1590 με την επικράτηση των Οθωμανών, ο τότε σεΐχης Σουλεϊμάν Χορτατζής Εφέντης, αφού κατέστρεψε ορισμένες αγιογραφίες, μετέτρεψε τον ναό σε μουσουλμανικό τέμενος και πρόσθεσε την ανέγερση ενός μιναρέ που υπάρχει ακόμα και σήμερα. Όμως μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912 η Ροτόντα αφιερώθηκε στον Άγιο Γεώργιο. Εκείνο το διάστημα και με δεδομένο τον σεβασμό των μουσουλμάνων στο πρόσωπο του Αγίου, ο ναός αποτέλεσε από κοινού τόπο λατρείας για χριστιανούς και μουσουλμάνους. Επί του παρόντος, ο ναός έχει κυρίως «μουσειακό» χαρακτήρα και έχει καταχωρηθεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.     

Αυτά είναι 3 ενδεικτικά γεγονότα που αποδεικνύουν έμπρακτα την συνύπαρξη των 3 πολιτισμών. Η Ιστορία της Θεσσαλονίκης θέλει να μας διηγηθεί και άλλα πολλά σπουδαία γεγονότα … και το «ξετύλιγμα» της μόλις έχει αρχίσει… γι’ αυτό μείνετε συντονισμένοι…

Σκάναρε και προχώρησε την έρευνα:Έρευνα, Άννα Κβάσνιακ                                                                                                                                                                        

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *